سرامیکها یکی از پرکاربردترین مصالح ساختمانی هستند که برای پوشش کف و دیوارها استفاده میشوند. این مصالح از ترکیب موادی همچون خاک رس، سیلیس، فلدسپات و افزودنیهای معدنی تولید شده و از تنوع بالایی برخوردارند و میتوانند ویژگیها، قابلیتها و کاربردهای متعددی داشته باشند. یکی از رایجترین مشکلاتی که در سرامیکها مشاهده میشود، ترک خوردگی آنها است که میتواند در اثر عوامل مختلفی همچون وارد شدن ضربه، نشست زیرسازی، تغییرات دمایی، نصب و اجرای اشتباه، فرسایش چسب و بندکشی و … باشد. در بیشتر اوقات سرامیکهای ترک خورده نیازی به تعویض نداشته و میتوان با استفاده از روشها، ابزار و مواد مناسب آنها را ترمیم کرد. در ادامه این مطلب از مادفوم به بررسی نحوه ترمیم ترک سرامیک به صورت مرحلهبهمرحله پرداخته میشود.
انواع ترکهای سرامیک و روش تشخیص آنها
سرامیک از مواد و متریال های مختلفی ساخته شده و این مواد بعد از ترکیب شدن در دمای بالا در کورههای مخصوص پخته میشوند تا ساختاری سخت، بادوام و مقاوم در برابر رطوبت، فشار، ضربه، سایش و … به دست بیاورند. سطح خارجی سرامیکها نیز با لعاب پوشانده میشود که از ظاهر زیباتر و جذابتری برخوردار باشد و مقاومت آن در برابر نفوذ آب و لکهها نیز افزایش یابد. همانطور که گفته شد سرامیکها هم همچون یونولیت میتوانند در اثر عوامل مختلف دچار آسیب و ترک شوند اما همه آنها نیاز به تعویض ندارند. به صورت کلی ترکهای سرامیک شامل موارد زیر هستند:
- ترکهای سطحی که خطوطی بسیار نازک روی لعاب بوده و عمق کمی دارند.
- ترکهای عمیق که تا بدنه سرامیک یا حتی لایه زیرین آن گسترش پیدا کردهاند.
- لب پرها که در اصل ناشی از خرد شدن و کنده شدن لبه یا سطح سرامیک هستند
- سرامیک لق یا حرکتکننده که در اثر خراب شدن چسب زیر سرامیک ایجاد میشود که قطعاً نیازمند تعویض خواهد بود.
قبل از ترمیم ترک سرامیک و به منظور تشخیص آن ناخن یا یک ابزار تیز را روی سطح سرامیک کشید اگر داخل ترک فرو نرفت نشان از سطحی بودن آن دارد. همچنین میتوان با یک چکش یا ابزار مشابه ضربههای آرامی به اطراف ترک وارد کرد، چنانچه صدای توخالی داشت نشان از ترک عمیق یا خرابی چسب است. در صورتی که بندها ترک خورده باشند و یا آب به زیر سرامیک نفوذ کرده باشد نشان از مشکل جدیتر دارد. در مقالهای تحت عنوان ورق عایق پلاستوفوم به بررسی این عایق و کاربردهای آن پرداخته شده که اطلاعات کامل و جامعی در اختیار خواننده قرار میدهد.
ابزار و مواد مورد نیاز برای ترمیم سرامیک ترک خورده
تعدادی از ترکهای سرامیک نیازی به تعویض نخواهند داشت و میتوان با استفاده از ابزارها و مواد مخصوص آنها را ترمیم کرد. از جمله مهمترین لوازم و مواد برای ترمیم ترکهای سرامیک میتوان به مواردی همچون الکل و استون، جارو یا مکنده دستی، کاردک پلاستیکی، کاردک فلزی، سنباده نرم و متوسط، چسب اپوکسی دو جزئی مخصوص سرامیک، سرنگ بدون سوزن، خمیر ترمیم کننده مخصوص سرامیک، دستکش، عینک ایمنی، ماسک تنفسی، نوار چسب، اسپری تمیز کننده و … که هر کدام میتوانند کاربردهای مختلفی داشته باشند.
مراحل ترمیم ترکهای سطح
ترکهای سطحی عمق بسیار کمی دارند و در اصل فقط لایه لعاب سرامیک دچار آسیب شده است و این ترکها نیازی به تعویض ندارند. مراحل اصلی تعمیر و ترمیم این ترکها به شرح زیر میباشند:
- در مرحله اول باید سطح ترک سرامیک به دقت تمیز شود و با استفاده از الکل یا استون هرگونه لکه گرد و غبار، چربی و … از سطح آن تمیز شود و اجازه داد که سطح ترک کاملاً خشک شود.
- در مرحله دوم میتوان با استفاده از کاردک پلاستیکی یا سنباده خیلی نرم محل ترک سرامیک را کمی باز کرد. این کار برای نفوذ بهتر مواد چسبنده است.
- در مرحله سوم میتوان با استفاده از یک سرنگ اپوکسی رقیق یا خمیر ترمیم را به داخل شیار انتقال داد. همچنین برای ترکهای ریز میتوان از قلم ترمیم رنگی مخصوص سرامیک استفاده کرد
- در مرحله چهارم میتوان با استفاده از کاردک پلاستیکی سطح ترک را از مواد اضافی تمیز کرد
- در مرحله پنجم نیز میتوان با استفاده از یک سنباده نرم و بعد از خشک شدن کامل سطح ترک آن را صاف کرد و در صورت نیاز از قلم رنگ برای پوشش نقاط باقی مانده استفاده نمود.
مراحل ترمیم ترکهای عمیق
ترکهای عمیق ترکهایی هستند که از سطح لعاب عبور کرده و به لایه زیرین آن رسیدهاند و از عمق بیشتری نسبت به ترکهای سطحی برخوردارند. برای ترمیم ترک سرامیک از نوع عمیق میتوان طبق مراحل زیر عمل نمود:
- در مرحله اول باید شرایط و نوع ترک ارزیابی شده و همچون ترکهای سطحی، سطح آن با استفاده از الکل یا استون تمیز شود و در صورتی که ترک به بندکشی رسیده باشد باید بندها برداشته شوند تا عملیات ترمیم بهتر انجام شود.
- در مرحله دوم میتوان اپوکسی دو جزئی یا چسب مخصوص سرامیک را با سرنگ بدون سوزن به داخل ترک تزریق کرد تا فضاهای خالی آن به شکل کامل پر شود. برای این کار میتوان از فیلر خمیری مخصوص نیز استفاده کرد و با استفاده از اپوکسی آن را تقویت نمود.
- در مرحله سوم باید با استفاده از نوار چسب یا قالبهای موقتی دو طرف ترک را نگهداشت تا در زمان خشک شدن حرکت نکند.
- در مرحله چهارم و بعد از خشک شدن مواد تزریق شده به ترک باید اقدام به برداشتن اضافهها و پرداخت آن نمود و با استفاده از سنباده سطح ترک را کاملاً صاف و هموار کرد
- در نهایت و در مرحله پنجم میتوان از کیتهای ترمیم لعاب یا رنگهای مخصوص برای پوشش رنگ و لعاب سطح سرامیک استفاده کرد و آن را به حالت اولیه خود برگرداند.
مراحل ترمیم لب پرها و شکستگیها
لب پرشدن و شکستگی نوع دیگری از ترک سرامیک هستند که از شدت بالاتری برخوردار هستند. در این روش ترمیم ترک سرامیک نیز میتوان طی چند مرحله اقدام کرد که به شرح زیر میباشند:
- در مرحله اول باید سطح سرامیک و محلهای آسیب دیده کاملاً تمیز و هرگونه لکه و گرد و غبار از آن زدوده شود.
- در مرحله دوم میتوان با استفاده از ترکیب چسب فوری و پودر صندلی (بیکینگسودا) اقدام به پر کردن فضاهای خالی کرد.
- در مرحله سوم هم میتوان بعد از خشک شدن مواد با استفاده از سنباده اقدام به فرم دهی و صاف کردن سطح کار نمود
- در نهایت هم میتوان با استفاده از قلم ترمیم رنگی یا لاک مخصوص قسمت رویه و رنگ سرامیک را بازیابی کرد و به حالت اول درآورد.
مهمترین نکات ترمیم ترک سرامیک
از آنجایی که ترکهای سرامیک انواع مختلفی داشته و نیاز به روشها و ابزارهای مختلفی برای ترمیم دارند باید به نکات مختلفی توجه داشت:
- برای ترکهایی که فقط در لعاب هستند میتوان از کیستر ترمیم لعاب یا قلم لعاب استفاده کرد که نتیجه بهتری دارد
- چنانچه اپوکسی بعد از خشک شدن براق شد میتوان با پولیش مات کننده آن را مات کرد
- اگر ترک سرامیک ناشی از مشکل زیرسازی بود حتماً باید اقدام به تعویض سرامیک کرد حتی اگر ترک آن سطحی باشد
- برای لکههای رنگی یا تفاوت رنگهای سرامیک میتوان از رنگهای مینیاتوری یا لاک ناخن رنگی استفاده کرد.
- بعد از ترمیم ترک سرامیک حتماً باید بندکشی آن به صورت دقیق انجام شود تا مشکلات دیگر ایجاد نشود.
- تعویض سرامیک یک کار تخصصی است و همانند نصب و اجرای فوم سقفی باید توسط افراد متخصص انجام شود.
جمعبندی نهایی
ترک خوردگی سرامیک میتواند ناشی از عوامل مختلفی همچون ضربه، نشست زیرسازی، تغییرات دمایی، نصب و اجرای اشتباه، فرسایش چسب و… باشد. ترکهای سرامیک انواع مختلفی همچون ترک سطحی، ترک عمقی، لب پرشدگی و … دارند که هر کدام باید به شیوههای مختلف ترمیم شوند.