تقویت و مقاومسازی سازهها یکی از مهمترین موضوعات کلیدی در صنعت ساختمان است که با استفاده از متدها و روشهای مختلفی انجام میشود. استفاده از مهاربند و بادبند، مقاومسازی با دیوار برشی، استفاده از میراگر، استفاده از مصالح FRP، استفاده از بادبند، تقویت ستونها، اضافه کردن دیوار جانبی، استفاده از نبشی و تسمه فلزی و … از رایجترین روشهای مقاومسازی ساختمان به شمار میروند که هر کدام مزایای خاص خود را دارند. استفاده از میلگردهای بستر هم از جمله روشهای کاربردی در تقویت و مقاومسازی ساختمان در بخش دیوارها است و منجر به ایجاد انسجام بیشتر در دیوار، کاهش ترک خوردگی و افزایش طول عمر سازه میشود. در ادامه این مطلب بررسی خواهد شد که میلگرد بستر نردبانی چیست و از چه ویژگیها و کاربردهایی برخوردار است.
میلگرد بستر نردبانی چیست؟
میلگرد بستر (bed joint reinforcement) در حقیقت نوعی میلگرد فلزی است که در بین رجهای دیوار یا اصطلاحاً در بند بستر دیوار با هدف مقابله با نیروی خارج از صفحه استفاده میشود. این میلگردها معمولاً از مفتولهای فولادی گالوانیزه با ضخامت ۴ میلیمتر تولید میشوند. این میلگردها به صورت آجدار تولید میشوند تا بتوانند با بتن و ملات چسبندگی بیشتری داشته باشند. میلگرد بستر نردبانی هم نوعی از میلگردهای بستر هستند که به شکل نردبان به همدیگری متصل شدهاند. این نوع از میلگردهای بستر به دلیل ساختار ساده و مستقیم میتوانند انعطافپذیری بالایی داشته باشند و به راحتی در محلهای مختلف سازه نصب میشوند هرچند که بیشتر در دیوارهای آجری و دیوارهای حائل کاربرد دارند.
ویژگیها و مزیتهای میلگرد بستر نردبانی
میلگردهای بستر از جمله مصالح و متریال های پرکاربرد ساختمانی به شمار میروند و میتوانند شامل انواع میلگردهای خرپایی و نردبانی باشند. از جمله مهمترین ویژگیهای میلگرد بستر نردبانی میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
- این نوع از میلگردهای بستر معمولاً از مفتول فولادی تولید شده و از استحکام، انعطافپذیری و دوام بالایی برخوردارند و میتوانند در برابر کشش، فشار و عوامل خارجی مقاومت بالایی داشته باشند.
- سطح بستر این میلگردها به صورت آجدار طراحی شده است تا بتوانند به خوبی با ملات و بتن اتصال محکمی برقرار کنند و چسبندگی بالایی داشته باشند. این آجها مانع از لغزش، تکان خوردن و حرکت میلگرد شده و به استحکام و مقاومت بیشتر سازه کمک میکند.
- از آنجایی که این میلگردها از فولاد گالوانیزه تولید میشوند میتوانند در برابر زنگزدگی و پوسیدگی مقاومت بالایی داشته باشند.
- این میلگردها در مقایسه با میلگردهای بستر خرپا از قیمت کمتری برخوردار بوده و همچون یونولیت میتوانند در کاهش هزینهها مؤثر باشند.
- این میلگردها نصب و اجرای بسیار راحتی دارند و به هیچگونه مهارت و تخصص ویژهای نیاز نخواهند داشت.
- اتصال این میلگردها به ستونها بسیار راحت بوده و نیاز به اتصالات کمتری دارد
مهمترین مزایای استفاده از میلگرد بستر نردبانی
همانطور که گفته شد میلگردهای بستر نردبانی میتوانند ویژگیها و مزیتهای منحصربهفردی داشته باشند و از کاربردهای متعددی در ساختمانسازی برخوردارند. از جمله مهمترین مزیتهای استفاده از این میلگردها در ساختمانسازی میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
- افزایش و بهبود شکلپذیری دیوارها
- کمک به عدم تغییر شکل در فرآیند ساخت دیوار
- امکان قرار دادن میلگردها به صورتی عمودی و افقی در دیوارها
- عدم نیاز به واحدهای بنایی با شکل خاص
- کمک به اتصال دیوارهای دو لایه به یکدیگر
- فراهم کردن تسلیحات لازم پیرامون بازشوها
- امکان برقراری اتصال در دیوارهای متقاطع و …
ایرادات اصلی میلگرد بستر نردبانی
میلگردهای بستر نردبانی همچون تری دی پانل و هر متریال ساختمانی دیگر میتوانند در کنار ویژگیها و مزیتهای منحصربهفرد خود از معایب و ایرادات خاصی نیز برخوردار باشند. مهمترین معایب اصلی میلگردهای بستر این است که جهت بهرهبرداری بهینه، نیاز به محاسبات دقیق و استفاده درست از استانداردهای مرتبط دارند. در صورتی که این محاسبات به درستی انجام نشود یا استانداردهای لازم در پروژه حاضر نباشند، خطر ایجاد خسارات جدی در پروژه ساختوساز وجود خواهد داشت. استفاده نادرست از این قطعات قادر است مقاومت سازه را کاهش داده و احتمال بروز خطرات مختلف را زیاد میکند. همچنین این میلگردها میتوانند در محیطهای مرطوب دچار پوسیدگی و خوردگی شوند که در نهایت باعث کاهش استحکام و مقاومت سازه میشوند.
مهمترین کاربردهای میلگرد بستر نردبانی چیست؟
میلگردهای بستر به کمک روش جوشکاری مقاومتی ساخته میشوند و میتوانند در افزایش مقاومت و استحکام سازه نقش پررنگی داشته باشند. میلگردهای بستر نردبانی همچون فوم سقفی میتوانند کاربردهای متعددی داشته باشند که مهمترین آنها شامل موارد زیر هستند:
- افزایش مقاومت دیوارهای باربر و غیر باربر در برابر زلزله و نیروهای جانبی مانند باد و طوفان
- جلوگیری از ترک خوردگی و گسترش درزهای احتمالی در دیوارهای سازه
- ایجاد یکپارچگی بیشتر بین رجهای دیوار در دیوارهای سفالی و آجری، سیمانی و …
- تقویت دیوارها و افزایش طول عمر آنها
- اتصال دیوارها به ستونها و کاهش میزان جابجایی در اثر نشست ساختمان و …
مهمترین نکات اجرایی میلگردهای بستر نردبانی
هرچند که میلگردهای بستر نردبانی از ساختار و طراحی سادهای برخوردار بوده و نصب و اجرای آنها نیاز به مهارت و تخصص خاصی ندارد اما حتماً باید در زمان اجرای آنها به نکات مختلفی توجه داشت که مهمترین آنها شامل موارد زیر هستند.
- در زمان نصب و اجرای میلگردهای بستر نردبان باید از اجرای وصله در محل ستونها و در فاصله نزدیک به کنجها خودداری شود.
- میلگردهای بستر نردبانی بیشتر در دیوارهای غیر باربر به کار میروند در حالی که اگر دیوارها از نوع باربر و دارای بارهای جانبی بودند باید از میلگردهای بستر خرپایی استفاده شود.
- در صورتی که ساختمان در مناطق شرجی و مرطوب ساخته میشود بهتر است که از میلگردهای بستر گالوانیزه استفاده شود تا در برابر خوردگی و پوسیدگی مقاومت کافی داشته باشد.
- از قرار دادن میلگرد بستر روی ملات خشک یا بسیار رقیق خودداری شود. این کار باعث میشود که چسبندگی کافی بین ملات و میلگرد ایجاد نشود و در نهایت تأثیری در مقاومت سازه نگذارد.
- در محل اتصال میلگرد بستر به ستون باید از گیره میلگرد بستر یا بست میلگرد بستر استاندارد استفاده شود. در اصل اتصال باید مانع لغزش رجها شود و در عین حال اجازه تغییر شکلهای جزئی حرارتی را بدهد.
- هرچند رج یک بار باید با استفاده از تراز و شاقول سطح دیوار را کنترل کرد چرا که موج دار بودن رجها باعث کاهش درگیری ملات با میلگرد و افت عملکرد آن خواهد شد.
جمعبندی نهایی
میلگرد بستر نردبانی یکی از انواع میلگردهای مقاومتی است که در بین رجهای دیوار قرار گرفته و به افزایش مقاومت و استحکام آن کمک میکند. این میلگرد از جنس فولاد گالوانیزه بوده، قیمت کمی دارد و به راحتی نصب و اجرا میشود و میتواند به ایجاد یکپارچگی بیشتر بین رجهای دیوار، افزایش مقاومت سازه، تقویت دیوارها و … کمک کند.