در دهههای گذشته برخلاف امروز از مواد و متریال های محدودی در صنعت ساختمانسازی استفاده میشد و بسیاری از این مواد بعد از گذشته مدتی در برابر عوامل بیرونی مانند رطوبت، نم، فشار، ضربه و … آسیبپذیر میشوند. ورود نم و رطوبت به داخل این ساختمانها میتواند به مرور زمان باعث بروز مشکلات بهداشتی و خسارتهای مالی بیشتر شود به همین دلیل بهتر است که با استفاده از تکنیکها و روشهای مدرن اقدام به بازسازی، عایقبندی و محافظت از آنها کرد. در ادامه این مطلب به بررسی نحوه بازسازی و تعمیر ساختمانهای قدیمی و جلوگیری از ورود نم و رطوبت به داخل آنها پرداخته میشود.
مهمترین عوارض ورود نم و رطوبت به داخل ساختمان
به صورت کلی میتوان گفت که رطوبت دشمن اصلی مصالح ساختمان است و ورود آن به داخل ساختمان میتوان اثرات منفی و عوارض متعددی داشته باشد. از جمله مهمترین اثرات منفی ورود نم و رطوبت به داخل ساختمان میتوان به مواردی همچون زرد شدن گچ دیوار، کپک زدن و ترک خوردن دیوار، زنگزدگی و پوسیدگی مصالح ساختمانی، ایجاد مشکلات بهداشتی و بیماریهای مختلف برای ساکنان و … اشاره کرد.
بهترین روشهای بازسازی و تعمیر ساختمانهای قدیمی
ورود نم و رطوبت به ساختمانهای قدیمی میتواند مشکلات و عوارض متعددی به همراه داشته باشد به همین دلیل لازم است که هرگونه آسیب و خسارت احتمالی را بلافاصله و در سریعترین زمان ممکن ترمیم و تعمیر کرد. از جمله بهترین روشهای بازسازی و تعمیر ساختمانهای قدیمی برای جلوگیری از نم و رطوبت میتوان به موارد زیر اشاره داشت:
شناسایی نقاط آسیبپذیر
شناسایی نقاط آسیبپذیر در ساختمان از مهمترین اصول بازسازی و نوسازی ساختمانهای قدیمی است. نقاطی همچون سقفها، دیوارها، پنجرهها، پی و فونداسیون میتوانند در معرض آسیبهای بیشتری باشند. عواملی همچون فرسایش خاک، ترک خوردگی و … میتواند منجر به نفوذ نم و رطوبت در این بخشها شده و به خسارتهای بیشتر ختم شود. برای شناسایی نقاط آسیبپذیر میتوان از افراد متخصص، دستگاههای تشخیص رطوبت و حرارتی، مشاهده بصری ترکها و نفوذ آب و حتی تستهای آزمایشگاهی استفاده کرد.
عایقبندی بخشهای مختلف ساختمان
یکی دیگر از راهکارهای اصلی بازسازی و تعمیر ساختمانهای قدیمی بعد از شناسایی نقاط آسیبپذیر، عایقبندی نقاط مختلف سازه است. با استفاده از موادی همچون ایزوگام، یونولیت دیواری، عایقهای پلیمری، فومها، رنگهای نانو و … میتوان بخشهای مختلف ساختمان را در برابر نم و رطوبت عایقبندی کرد. البته باید توجه داشته که عایقبندی بخشهای مختلف ساختمان یک کار تخصصی است و باید با دقت و حساسیت بالایی انجام شود تا راندمان و کارایی مطلوبی داشته باشد.
تعمیر و بازسازی سطوح داخلی و خارجی
یکی از مهمترین مراحل بازسازی و تعمیر ساختمانهای قدیمی برای جلوگیری از ورود نم و رطوبت به داخل، بازسازی قسمتهای آسیب دیده داخلی و خارجی سازه است. در حقیقت در ساختمانهای قدیمی، سطوح داخلی و خارجی ممکن است به مرور زمان دچار آسیبهایی همچون ترکیدگی، تغییر رنگ، ریزش و … شوند و نیاز به تعمیر و تعویض داشته باشند. استفاده از رنگهای ضد رطوبت برای دیوارها، تعویض کاشیها و سرامیکهای آسیبدیده، تقویت نقاط ضعیف ساختاری و … میتوانند باعث تقویت بخشهای مختلف سازه و جلوگیری از ورود نم و رطوبت به داخل ساختمان شوند.
تعمیر و نگهداری سیستمهای دفع آب
یکی از مهمترین عوامل ورود نم و رطوبت به داخل ساختمانها خراب شدن و آسیبدیدگی سیستمهای دفع آب مانند ناودانیها، زهکشیها و … است به همین دلیل این سیستمها باید به صورت دورهای بررسی شده و در صورت نیاز تعمیر و ترمیم شوند. در حقیقت تعمیر و ترمیم این سیستمها یکی از مهمترین اصول بازسازی و نوسازی ساختمانهای قدیمی است چرا که مانع از نفوذ رطوبت به داخل بافت و مصالح ساختمان و آسیبدیدگی آنها میشود.
به کار گیری سیستم تهویه مناسب در ساختمان
زمانی که یک ساختمان از یک سیستم تهویه مناسب برخوردار باشد، حتی با ورود نم و رطوبت نیز دچار آسیب و خسارت نمیشود. در حقیقت وجود یک تهویه مناسب در ساختمان میتوان به کاهش رطوبت کلی کمک کرد و با به جریان انداختن مناسب هوا مانع از ایجاد خوردگی، زنگزدگی، پوسیدگی و … میشود. نصب و نگهداری و یا تعمیر و سرویس دورهای این سیستمها میتواند نقش پررنگی در بازسازی و نوسازی آن داشته باشد.
استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته
یکی دیگر از روشهای بازسازی و نوسازی ساختمانهای قدیمی برای جلوگیری از نم و رطوبت استفاده از تکنولوژی های پیشرفته و مدرن است. در حقیقت استفاده از دستگاههای رطوبتگیر و سنسورهای رطوبت میتوانند به کنترل و کاهش رطوبت کمک کنند. همچنین استفاده از متریال هایی همچون یونولیت گرمایش از کف و سیستمهای عایق پیشرفته میتوانند در کاهش رطوبت نقش موثری داشته باشند. در حقیقت این تکنولوژی های مدرن میتوانند به صورت هوشمند عمل کرده و در صورت افزایش رطوبت، اقدامات لازم را انجام دهند.
استفاده از رنگ و کاغذ دیواری ضد رطوبت
چنانچه ساختمان قدیمی در معرض تولید رطوبت بیش از حد باشد، بهترین گزینه استفاده از کاغذ دیواری و رنگهای ضد رطوبت است. در این صورت نه تنها امکان تشکیل نم بر روی دیوار به دلیل وجود رطوبت وجود نخواهد داشت، بلکه تمیز کردن سطح دیوار نیز بسیار سادهتر خواهد بود و از آسیب دیدن متریال های داخلی ساختمان در دراز مدت جلوگیری خواهد شد.
استفاده از مواد جاذب رطوبت
در مواقعی که رطوبت در سطح کمی باشد اما به صورت همیشگی وجود داشته باشد میتوان از مواد جاذب رطوبت استفاده کرد و از آسیب دیدن بخشهای مختلف ساختمان جلوگیری کرد. نمک، کیسههای سیلیکاژل و … از جمله رایجترین مواد جاذب رطوبت هستند که میتوان در بازسازی و نوسازی ساختمانهای قدیمی به کار برد. در مقالهای تحت عنوان قیمت یونولیت سقفی به بررسی مهمترین عوامل مؤثر در قیمت یونولیتهای سقفی و نحوه خرید آنها پرداخته شده که میتواند اطلاعات مفیدی به خواننده ارائه کند.
در کنار روشهای گفته شده میتوان از روشهای دیگری همچون گرم نگه داشتن داخل ساختمان، تعمیر و سرویس سیستم آب و فاضلاب ساختمان، تعمیر قسمتهای آسیب دیده سقف و دیوارها، اجرای نمای جدید و … برای بازسازی و تعمیر ساختمانهای قدیمی برای جلوگیری از نم و رطوبت استفاده کرد.
جمعبندی نهایی
ساختمانهای قدیمی به دلیل استفاده از متریال های ساده و محدود و افزایش طول عمر ممکن است دچار آسیبهای مختلفی شده باشند و در برابر نفوذ نم و رطوبت ضعیف شده باشند. از جمله بهترین روشهای مقابله با این مشکلات میتوان به مواردی همچون شناسایی نقاط آسیبپذیر، عایقبندی بخشهای مختلف ساختمان، تعمیر و بازسازی سطوح داخلی و خارجی، تعمیر و نگهداری سیستمهای دفع آب، به کار گیری سیستم تهویه مناسب در ساختمان، استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته، استفاده از رنگ و کاغذ دیواری ضد رطوبت، استفاده از مواد جاذب رطوبت و … اشاره کرد.